บทความ | อัปเดต 22 ตุลาคม 2569
ทำบัญชีร้านด้วย Excel พอไหม ต่างจากบัญชีจริงตรงไหน
พอ ถ้าร้านเป็นบุคคลธรรมดาที่ยังไม่จด VAT เพราะสิ่งที่กรมสรรพากรกำหนดคือรายงานเงินสดรับ-จ่าย ซึ่งทำใน Excel ได้ แต่ไม่พอถ้าร้านจดเป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วน เพราะกฎหมายบังคับให้ทำบัญชีตามพระราชบัญญัติการบัญชี มีผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติ และยื่นงบการเงินทุกปี Excel ในกรณีนี้เป็นได้แค่ที่จดตัวเลขส่งให้ผู้ทำบัญชี ไม่ใช่ตัวบัญชี
กิจการแบบไหนต้องทำอะไร
บุคคลธรรมดา ยังไม่จด VAT
ต้องทำอะไร: รายงานเงินสดรับ-จ่าย ลงรายการภายใน 3 วันทำการ และสรุปยอดเป็นรายเดือน สำหรับผู้มีเงินได้ตามมาตรา 40(5) ถึง (8)
Excel พอไหม: พอ กรมสรรพากรมีตัวอย่างไฟล์ Excel ให้ดาวน์โหลด
บุคคลธรรมดา จด VAT แล้ว
ต้องทำอะไร: ออกใบกำกับภาษี และทำรายงานภาษีขาย รายงานภาษีซื้อ และรายงานสินค้าและวัตถุดิบ
Excel พอไหม: ทำได้ แต่ต้องกรอกหลายรายงานให้ตรงกันทุกเดือน
ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน บริษัทจำกัด
ต้องทำอะไร: ทำบัญชีตาม พ.ร.บ.การบัญชี มีผู้ทำบัญชี ยื่นงบการเงิน และเก็บบัญชีกับเอกสารไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปีนับจากวันปิดบัญชี
Excel พอไหม: ไม่พอเป็นตัวบัญชี ใช้ได้แค่จดตัวเลขส่งผู้ทำบัญชี
| ประเภทกิจการ | ต้องทำอะไร | Excel พอไหม |
|---|---|---|
| บุคคลธรรมดา ยังไม่จด VAT | รายงานเงินสดรับ-จ่าย ลงรายการภายใน 3 วันทำการ และสรุปยอดเป็นรายเดือน สำหรับผู้มีเงินได้ตามมาตรา 40(5) ถึง (8) | พอ กรมสรรพากรมีตัวอย่างไฟล์ Excel ให้ดาวน์โหลด |
| บุคคลธรรมดา จด VAT แล้ว | ออกใบกำกับภาษี และทำรายงานภาษีขาย รายงานภาษีซื้อ และรายงานสินค้าและวัตถุดิบ | ทำได้ แต่ต้องกรอกหลายรายงานให้ตรงกันทุกเดือน |
| ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน บริษัทจำกัด | ทำบัญชีตาม พ.ร.บ.การบัญชี มีผู้ทำบัญชี ยื่นงบการเงิน และเก็บบัญชีกับเอกสารไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปีนับจากวันปิดบัญชี | ไม่พอเป็นตัวบัญชี ใช้ได้แค่จดตัวเลขส่งผู้ทำบัญชี |
รายงานเงินสดรับ-จ่าย ต่างจากบัญชีจริงอย่างไร
รายงานเงินสดรับ-จ่ายจดแค่เงินที่เข้าและออกจริงในแต่ละวัน เหมาะกับร้านที่ขายเงินสดเป็นหลัก เพราะยอดเงินที่ได้ก็คือยอดขาย ส่วนบัญชีจริงบันทึกทุกรายการสองฝั่ง เช่นขายเชื่อหนึ่งบิล บัญชีจะบันทึกทั้งรายได้และลูกหนี้ แม้ยังไม่ได้รับเงิน ซื้อของเข้าร้านก็บันทึกเป็นสินค้าคงเหลือ ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายทั้งก้อน
ผลคือรายงานเงินสดบอกได้ว่าเดือนนี้เงินเข้ามากกว่าออกหรือไม่ แต่บอกไม่ได้ว่ากำไรจริงเท่าไร ใครค้างจ่ายเราอยู่ เราค้างจ่ายใคร และของในร้านมีมูลค่าเท่าไร เดือนที่ซื้อของเข้าเยอะอาจดูเหมือนขาดทุน ทั้งที่ของยังอยู่บนชั้นครบ
สัญญาณว่า Excel เริ่มไม่พอ
- เริ่มขายเชื่อ และมีลูกค้าค้างจ่ายหลายราย
- สต๊อกมีมูลค่าสูง อยากรู้ต้นทุนขายและกำไรจริงรายเดือน
- จด VAT แล้ว ต้องทำรายงานภาษีขาย ภาษีซื้อ และรายงานสินค้าให้ตรงกัน
- จดเป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วน ต้องส่งตัวเลขให้ผู้ทำบัญชีทุกเดือน
- ผู้ทำบัญชีถามกลับทุกเดือนว่าตัวเลขนี้มาจากไหน
ถ้ายังใช้ Excel ทำให้ถูกแบบนี้
- ลงรายรับรายจ่ายภายใน 3 วันทำการ ไม่ปล่อยไว้ลงทีเดียวตอนสิ้นเดือน
- ทุกบรรทัดมีเอกสารรองรับ เช่นบิลขาย ใบเสร็จค่าของ และเก็บเอกสารไว้เป็นระเบียบ
- แยกเงินส่วนตัวกับเงินร้าน ใช้บัญชีธนาคารแยกกัน
- สรุปยอดรายรับรายจ่ายทุกเดือน ใช้เป็นหลักฐานตอนยื่นภาษีเงินได้
- สำรองไฟล์ไว้นอกเครื่อง เพราะไฟล์เดียวเสียคือหลักฐานหายทั้งปี
ทำในโปรแกรม
ใน GORINY ขายหนึ่งบิล ระบบลงบัญชีให้ทันที ทั้งรายได้ ภาษีขาย ต้นทุนสินค้า และลูกหนี้ถ้าเป็นการขายเชื่อ บิลซื้อและค่าใช้จ่ายก็ลงบัญชีเช่นกัน รายงานภาษีขาย ภาษีซื้อ และงบการเงินรวมจากรายการจริง เชิญผู้ทำบัญชีเข้าร้านด้วยอีเมลเพื่อเปิดดูสมุดบัญชีและรายงานชุดเดียวกันได้ ไม่ต้องส่งไฟล์ไปมา โปรแกรมไม่ได้มาแทนผู้ทำบัญชี แต่ทำให้ตัวเลขที่ส่งถึงมือผู้ทำบัญชีครบและตรงกันตั้งแต่ต้น
คำถามที่พบบ่อย
- ร้านเล็ก ไม่จด VAT ต้องทำบัญชีไหม
- ถ้าเป็นบุคคลธรรมดาที่มีเงินได้ตามมาตรา 40(5) ถึง (8) ต้องทำบัญชีหรือรายงานแสดงรายได้และรายจ่ายตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากรฉบับที่ 161 ซึ่งก็คือรายงานเงินสดรับ-จ่าย
- บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ใช้ Excel เป็นบัญชีได้ไหม
- ต้องทำบัญชีตาม พ.ร.บ.การบัญชี และมีผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติตามที่กำหนด Excel ใช้จดตัวเลขส่งผู้ทำบัญชีได้ แต่ไม่ได้ทำให้หน้าที่ทำบัญชีหมดไป
- ใช้โปรแกรมบัญชีแล้ว ยังต้องมีผู้ทำบัญชีไหม
- บริษัทและห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนยังต้องมี โปรแกรมช่วยให้ข้อมูลครบและตรงกัน ผู้ทำบัญชีจึงทำงานเร็วขึ้น
แหล่งอ้างอิง
ตรวจกับประกาศของหน่วยงานรัฐ ณ วันที่ 22 ตุลาคม 2569
ฟีเจอร์ที่เกี่ยวข้อง
รับบทความใหม่และถามเรื่องภาษีร้านค้าทาง LINE
เพิ่มเพื่อน LINE OA ของ GORINY เราส่งเฉพาะเรื่องที่ร้านใช้ได้จริง
ลองกับข้อมูลร้านของคุณ
ทดลองใช้ 14 วัน ไม่ต้องผูกบัตร ส่งข้อความมาแล้วเราตอบภายใน 1 วันทำการ