บทความ | อัปเดต 19 พฤศจิกายน 2569
MRP คืออะไร วางแผนวัตถุดิบจาก BOM ทีละขั้น พร้อมตัวอย่าง
MRP คือ Material Requirements Planning แปลว่าการวางแผนความต้องการวัตถุดิบ เป็นวิธีคิดว่าจะผลิตตามยอดที่ลูกค้าสั่ง ต้องใช้วัตถุดิบอะไร เท่าไร มีอยู่แล้วเท่าไร ต้องซื้อเพิ่มเท่าไร และต้องสั่งภายในวันไหนของถึงทันผลิต MRP ใช้ BOM หรือสูตรการผลิตเป็นตัวตั้ง
MRP ใช้ข้อมูลอะไรบ้าง
MRP คิดจากข้อมูล 5 อย่าง ถ้าอย่างใดผิด แผนก็ผิดตาม
- ยอดที่ต้องผลิต จากใบสั่งขายหรือแผนการผลิต
- BOM บอกว่าสินค้าหนึ่งรอบใช้วัตถุดิบอะไร อย่างละเท่าไร
- สต๊อกคงเหลือของวัตถุดิบแต่ละตัว
- ของที่สั่งซื้อไปแล้วและกำลังจะมา
- เวลานำ คือจำนวนวันตั้งแต่สั่งจนของมาถึง หรือจำนวนวันที่ใช้ผลิต
MRP คิดอย่างไร
MRP คิดเป็น 3 ขั้น ทำซ้ำกับวัตถุดิบทุกตัว
- ขั้นที่ 1 แตกสูตร เอายอดที่ต้องผลิตคูณกับ BOM ได้ความต้องการรวมของวัตถุดิบแต่ละตัว
- ขั้นที่ 2 หักของที่มี ความต้องการรวม ลบสต๊อกคงเหลือ ลบของที่กำลังมา ได้ยอดที่ต้องซื้อจริง ถ้าติดลบแปลว่าของพอแล้ว
- ขั้นที่ 3 ถอยวัน วันที่ต้องสั่ง เท่ากับวันที่ต้องมีของ ลบเวลานำ
ตัวอย่าง น้ำพริกเผา 120 ขวด
ใช้สูตรเดียวกับบทความ BOM คือผลิตหนึ่งรอบได้ 40 ขวด ร้านค้าส่งสั่งน้ำพริกเผา 120 ขวด ส่งวันที่ 10 ธันวาคม จึงต้องผลิต 3 รอบ การผลิตใช้เวลา 2 วัน ต้องเริ่มผลิตวันที่ 8 ธันวาคม

- พริกแห้งต้องใช้ 2 กิโลกรัมต่อรอบ 3 รอบเป็น 6 กิโลกรัม มีอยู่ 2.5 กำลังมาอีก 1 จึงต้องซื้อเพิ่ม 2.5 กิโลกรัม
- ร้านขายพริกแห้งส่งของใน 3 วัน พริกแห้งต้องถึงก่อนเริ่มผลิตวันที่ 8 ธันวาคม จึงต้องสั่งภายในวันที่ 5 ธันวาคม
- หอมแดงมีพอดี ไม่ต้องซื้อ แต่ถ้าระหว่างนี้มีงานอื่นใช้หอมแดงด้วย ต้องคิดใหม่
พริกแห้ง
ต้องใช้ 3 รอบ: 6 กิโลกรัม
คงเหลือ: 2.5
กำลังมา: 1
ต้องซื้อ: 2.5 กิโลกรัม
หอมแดง
ต้องใช้ 3 รอบ: 9 กิโลกรัม
คงเหลือ: 9
กำลังมา: 0
ต้องซื้อ: ไม่ต้องซื้อ
ขวดแก้ว 200 กรัม
ต้องใช้ 3 รอบ: 120 ใบ
คงเหลือ: 50
กำลังมา: 0
ต้องซื้อ: 70 ใบ
| วัตถุดิบ | ต้องใช้ 3 รอบ | คงเหลือ | กำลังมา | ต้องซื้อ |
|---|---|---|---|---|
| พริกแห้ง | 6 กิโลกรัม | 2.5 | 1 | 2.5 กิโลกรัม |
| หอมแดง | 9 กิโลกรัม | 9 | 0 | ไม่ต้องซื้อ |
| ขวดแก้ว 200 กรัม | 120 ใบ | 50 | 0 | 70 ใบ |
MRP ต่างจาก BOM และ ERP อย่างไร
BOM คือสูตรของสินค้าหนึ่งตัว MRP คือแผนที่ใช้ BOM คิดว่าต้องซื้ออะไรเมื่อไร ส่วน ERP คือโปรแกรมที่รวมงานขาย สต๊อก จัดซื้อ ผลิต และบัญชีไว้ในที่เดียว MRP จึงเป็นงานหนึ่งที่อยู่ใน ERP
บางคนพูดถึง MRP II ซึ่งย่อมาจาก Manufacturing Resource Planning เป็นแผนที่กว้างกว่า ดูทั้งวัตถุดิบ กำลังคน เครื่องจักร และเงิน โรงงานเล็กส่วนใหญ่เริ่มจาก MRP แบบวัตถุดิบก็พอ

ร้านเล็กเริ่มใช้ MRP อย่างไร
- ทำ BOM ของสินค้าที่ผลิตเองให้ครบ รวมบรรจุภัณฑ์
- นับสต๊อกวัตถุดิบให้ตรงก่อน ตัวเลขคงเหลือผิด แผนจะบอกให้ซื้อผิด
- ใส่เวลานำของวัตถุดิบหลัก และจำนวนวันที่ใช้ผลิต
- ลงใบสั่งขายและใบสั่งซื้อในระบบทุกใบ แผนจะได้เห็นทั้งของที่ต้องส่งและของที่กำลังมา
MRP ใน GORINY
หน้าวางแผนความต้องการในเมนูคลังสินค้า รวมใบสั่งขายที่ยังส่งไม่ครบ สูตรการผลิต สต๊อก และใบสั่งซื้อที่ส่งให้ผู้ขายแล้ว แล้วแยกเป็นของที่ต้องผลิตกับของที่ต้องซื้อ บอกจำนวน วันที่ต้องมีของ และวันที่ต้องสั่ง ของที่เลยกำหนดสั่งขึ้นป้ายสีแดง กดสร้างใบสั่งซื้อแยกตามผู้ขาย หรือกดสร้างใบผลิตจากหน้าเดียวกันได้
ข้อที่ควรรู้ หน้านี้คำนวณอย่างเดียว ไม่แตะสต๊อกจนกว่าจะกดสร้างเอกสาร ใบสั่งซื้อร่างยังไม่นับเป็นของที่กำลังมา จำนวนผลิตไม่ถูกปัดให้ลงตัวกับผลผลิตต่อรอบ และของที่กำลังมานับทั้งก้อนโดยไม่ดูวันที่จะมาถึง การสร้างใบผลิตจากแผนต้องใช้แพ็กเกจที่มีโมดูลการผลิต
อ่านวิธีทำ BOM และคิดต้นทุนต่อชิ้นได้ในบทความ BOM คืออะไร
คำถามที่พบบ่อย
- MRP ย่อมาจากอะไร
- ย่อมาจาก Material Requirements Planning แปลว่าการวางแผนความต้องการวัตถุดิบ
- ร้านที่ซื้อมาขายไม่ได้ผลิตเอง ใช้ MRP ได้ไหม
- ใช้หลักเดียวกันได้ คือเอายอดที่ลูกค้าสั่งหักของที่มีและของที่กำลังมา แล้วถอยวันตามเวลาที่ผู้ขายส่งของ เพียงแต่ไม่มีขั้นแตกสูตร
- MRP กับจุดสั่งซื้อต่างกันอย่างไร
- จุดสั่งซื้อดูแค่ว่าของเหลือต่ำกว่าที่ตั้งไว้หรือยัง MRP ดูยอดที่ต้องผลิตหรือต้องส่งจริง ของที่กำลังมา และวันที่ต้องใช้ จึงบอกได้ทั้งจำนวนและวันที่ต้องสั่ง
ฟีเจอร์ที่เกี่ยวข้อง
รับบทความใหม่และถามเรื่องภาษีร้านค้าทาง LINE
เพิ่มเพื่อน LINE OA ของ GORINY เราส่งเฉพาะเรื่องที่ร้านใช้ได้จริง
อยากได้บทความแบบนี้ทางอีเมล
เดือนละ 1 ถึง 2 ฉบับ ยกเลิกได้ทุกเมื่อ
ลองกับข้อมูลร้านของคุณ
สมัครเองได้ทันที ทดลองฟรี 14 วัน ครบแล้วเลือกเองว่าจะใช้ต่อหรือไม่ หรือลองเล่นร้านตัวอย่างก่อนก็ได้