ข้ามไปเนื้อหา

บทความ | อัปเดต 21 พฤศจิกายน 2569

ต้นทุนแฝงของร้านค้า เงินที่หายใต้ภูเขาน้ำแข็ง

เจ้าของร้านส่วนใหญ่รู้ว่าเดือนนี้ทอนเงินผิดไปบ้าง แต่เงินก้อนที่ใหญ่กว่ามักหายไปเงียบ ๆ ในส่วนที่ไม่มีใครเห็น เหมือนภูเขาน้ำแข็งที่โผล่พ้นน้ำแค่ยอด บทความนี้แยกให้เห็นว่าต้นทุนแฝงของร้านค้าอยู่ตรงไหน คิดเป็นเงินเท่าไร และทำอย่างไรให้มองเห็นก่อนเงินจะหาย

ต้นทุนแฝง คืออะไร

ต้นทุนแฝง คือเงินที่ร้านเสียไปจริง แต่ไม่มีใบเสร็จ ไม่อยู่ในสมุดบัญชี และไม่มีใครจ่ายออกไปตรง ๆ เช่น ของที่หายจากชั้น ภาษีซื้อที่ขอคืนได้แต่ไม่ได้ขอ หรือสินค้าที่ขายต่ำกว่าต้นทุนใหม่ เพราะไม่มีใครรู้ว่าซัพพลายเออร์ขึ้นราคา ต้นทุนแบบนี้ไม่เคยถูกบันทึก จึงไม่มีใครรีบแก้

ภูเขาน้ำแข็ง ส่วนที่เห็นราว 5,300 บาทต่อเดือน คือทอนผิด เงินลิ้นชักขาด ของหมดชั้น ส่วนใต้น้ำราว 85,000 บาทต่อปี คือของหายจากสต๊อก ขายต่ำกว่าต้นทุนใหม่ ลูกค้าเชื่อแล้วไม่จ่าย ภาษีซื้อที่ไม่ได้ขอคืน และภาษีจากของขาดสต๊อก

ร้านตัวอย่างที่ใช้คิดตัวเลข

เพื่อให้เห็นภาพ ลองคิดจากร้านค้าปลีกหนึ่งร้าน ขายของเดือนละ 300,000 บาท ต้นทุนของที่ขายเดือนละ 240,000 บาท จดทะเบียน VAT และมีพนักงานหน้าร้าน 2 คน ตัวเลขต่อจากนี้เป็นตัวอย่างสมมติ ร้านจริงแต่ละร้านจะต่างกัน

ส่วนที่เห็น ปัญหาที่เจ้าของร้านรู้สึกได้ทุกวัน

รวมแล้วราว 5,300 บาทต่อเดือน หรือ 63,600 บาทต่อปี เป็นเงินที่เจ้าของร้านส่วนใหญ่พอรู้อยู่แล้ว

  • ทอนเงินผิด วันละ 50 บาท เท่ากับ 1,500 บาทต่อเดือน
  • เงินในลิ้นชักขาด วันละ 100 บาท เท่ากับ 3,000 บาทต่อเดือน
  • ของหมดชั้นโดยไม่รู้ตัว ขายไม่ได้สัปดาห์ละ 1,000 บาท กำไรที่หายไปราว 800 บาทต่อเดือน
  • จดยอดขายซ้ำ วันละ 1 ชั่วโมง รวม 30 ชั่วโมงต่อเดือน

ใต้น้ำ 5 ต้นทุนแฝงที่ไม่มีใครเห็น

รวม 5 ข้อนี้ราว 85,380 บาทต่อปี มากกว่าส่วนที่เห็นราว 1.3 เท่า

ใบสรุปต้นทุนแฝงของร้านตัวอย่างต่อปี ส่วนที่เห็น 63,600 บาท ใต้น้ำ ของหายจากสต๊อก 57,600 ขายต่ำกว่าต้นทุนใหม่ 12,000 หนี้ที่ตามเก็บไม่ได้ 5,000 ภาษีซื้อที่ไม่ได้ขอคืน 10,080 VAT ของขาดสต๊อก 700 รวมต้นทุนแฝง 85,380 บาท
  • ของหายจากสต๊อก ของเสีย ของหมดอายุ หรือของที่หยิบไปใช้โดยไม่บันทึก ถ้าหาย 2% ของต้นทุน 240,000 บาท เท่ากับ 4,800 บาทต่อเดือน หรือ 57,600 บาทต่อปี ร้านที่ไม่มียอดคงเหลือให้เทียบ จะไม่รู้เลยว่าหายไปเท่าไร
  • ขายต่ำกว่าต้นทุนใหม่ ซัพพลายเออร์ขึ้นราคา 5% กับสินค้าที่ขายเดือนละ 20,000 บาท แต่ร้านยังขายราคาเดิม กำไรหายเดือนละ 1,000 บาท หรือ 12,000 บาทต่อปี
  • ลูกค้าซื้อเชื่อแล้วไม่ได้ตามเก็บ หนี้ที่จดไว้ในสมุดไม่มีใครเตือนว่าค้างนานแค่ไหน สมมติปีนี้เก็บไม่ได้ 5,000 บาท
  • ภาษีซื้อที่ไม่ได้ขอคืน ใบกำกับภาษีจากร้านที่เราซื้อของปนกับบิลอื่นหรือหาย ถ้าหาย 5% ของยอดซื้อ 240,000 บาท จะเสียภาษีซื้อที่ขอคืนได้ 840 บาทต่อเดือน หรือ 10,080 บาทต่อปี
  • ของขาดสต๊อกกลายเป็นภาษี ร้านที่จด VAT และขายสินค้าต้องทำรายงานสินค้าและวัตถุดิบ ถ้าตรวจนับแล้วของจริงน้อยกว่าในรายงาน กรมสรรพากรถือว่าส่วนที่ขาดเป็นการขาย ของขาด 10,000 บาท จึงต้องเสีย VAT 700 บาท และอาจมีเบี้ยปรับด้วย ถ้าจ่าย VAT ช้ากว่ากำหนด ยังมีเงินเพิ่มอีกร้อยละ 1.5 ต่อเดือนของภาษีที่ต้องจ่าย

ต้นทุนแฝงที่คิดเป็นเงินไม่ได้

เจ้าของร้านหยุดไม่ได้เพราะตัวเลขอยู่ในหัวคนเดียว สั่งของตามความรู้สึกจนเงินจมกับของที่ขายไม่ออก และตัวเลขที่จดไว้ถูกแก้ย้อนหลังโดยไม่มีร่องรอย

วิธีทำให้ต้นทุนแฝงโผล่ขึ้นมา

ต้นทุนแฝงจะลดลงได้ เมื่อเจ้าของร้านเห็นมันเป็นตัวเลข เริ่มได้ทันทีโดยยังไม่ต้องใช้โปรแกรม

  • นับสต๊อกสินค้าขายดี 20 ตัวแรกทุกเดือน แล้วเทียบกับยอดที่ควรเหลือ
  • แยกใบกำกับภาษีซื้อใส่แฟ้มทุกครั้งที่รับของ แล้วส่งให้ผู้ทำบัญชีทุกสิ้นเดือน
  • เทียบราคาซื้อล่าสุดกับราคาขายทุกครั้งที่ซัพพลายเออร์แจ้งขึ้นราคา
  • ทำรายชื่อลูกหนี้พร้อมวันที่ซื้อ แล้วตามทุกใบที่ค้างเกิน 30 วัน

GORINY ช่วยให้เห็นใต้น้ำอย่างไร

ถ้าทำด้วยมือไม่ทัน โปรแกรมทำให้ตัวเลขขึ้นมาเองตอนร้านขายและรับของ ใน GORINY หน้านับสต๊อกแสดงทันทีว่าแต่ละตัวขาดเท่าไร และลงบัญชีส่วนต่างให้ ทุกครั้งที่รับของ ระบบคิดต้นทุนเฉลี่ยใหม่ จึงเห็นกำไรของแต่ละสินค้า รายงานอายุลูกหนี้บอกว่าใครค้างมากี่วัน บิลซื้อที่บันทึกพร้อมเลขใบกำกับจะรวมเป็นรายงานภาษีซื้อและแบบร่าง ภ.พ.30 ให้ผู้ทำบัญชีตรวจก่อนยื่น

ระบบไม่ได้ยื่นภาษีแทนร้าน และตัวเลขในงบประจำปียังต้องให้ผู้ทำบัญชีตรวจ แต่เจ้าของร้านจะเห็นต้นทุนแฝงเป็นตัวเลขทุกเดือน แทนที่จะรู้ตอนเงินหายไปแล้ว

คำถามที่พบบ่อย

ต้นทุนแฝงกับต้นทุนจม ต่างกันอย่างไร
ต้นทุนแฝงคือเงินที่เสียไปโดยไม่รู้ตัวและยังเสียต่อไปได้ ส่วนต้นทุนจมคือเงินที่จ่ายไปแล้วและเอาคืนไม่ได้ เช่น ค่าตกแต่งร้าน ต้นทุนแฝงจึงเป็นเรื่องที่ร้านยังแก้ได้
ร้านเล็กที่ยังไม่จด VAT มีต้นทุนแฝงไหม
มี ของหายจากสต๊อก การขายต่ำกว่าต้นทุนใหม่ และหนี้ที่ตามไม่ทัน เกิดได้กับทุกร้าน ส่วนเรื่องภาษีซื้อและรายงานสินค้าเป็นเรื่องของร้านที่จด VAT

แหล่งอ้างอิง

ตรวจกับประกาศของหน่วยงานรัฐ ณ วันที่ 21 พฤศจิกายน 2569

ฟีเจอร์ที่เกี่ยวข้อง

รับบทความใหม่และถามเรื่องภาษีร้านค้าทาง LINE

เพิ่มเพื่อน LINE OA ของ GORINY เราส่งเฉพาะเรื่องที่ร้านใช้ได้จริง

เพิ่มเพื่อน LINE

อยากได้บทความแบบนี้ทางอีเมล

เดือนละ 1 ถึง 2 ฉบับ ยกเลิกได้ทุกเมื่อ

รับข่าวทางอีเมล

ลองกับข้อมูลร้านของคุณ

สมัครเองได้ทันที ทดลองฟรี 14 วัน ครบแล้วเลือกเองว่าจะใช้ต่อหรือไม่ หรือลองเล่นร้านตัวอย่างก่อนก็ได้

บทความอื่น

ทัก LINE

เว็บนี้ใช้คุกกี้ที่จำเป็น และจำช่องทางที่คุณเข้ามาจนกว่าจะปิดหน้าเว็บ ถ้าอนุญาตจะจำไว้ 30 วัน รายละเอียด