บทความ | อัปเดต 22 ตุลาคม 2569
ร้านหลายสาขาใช้ Excel รวมยอดอย่างไร และเมื่อไหร่ควรเปลี่ยน
ร้านหลายสาขาส่วนใหญ่เริ่มจากแยกไฟล์ Excel ต่อสาขา แล้วรวมยอดด้วยมือตอนสิ้นเดือน วิธีนี้ใช้ได้ตอนมีสองสาขาและขายไม่มาก แต่จะเริ่มพลาดเมื่อมีการโอนสต๊อกระหว่างสาขา และเมื่อร้านจด VAT เพราะกฎหมายให้ยื่นภาษีมูลค่าเพิ่มแยกเป็นรายสถานประกอบการ เว้นแต่ได้รับอนุมัติจากอธิบดีกรมสรรพากรให้ยื่นรวม ตัวเลขแต่ละสาขาจึงต้องตรงกับเอกสารของสาขานั้นจริง
จุดที่พลาดบ่อยเมื่อรวมยอดหลายไฟล์
- โอนสต๊อกจากสาขาหนึ่งไปอีกสาขา บันทึกออกแต่ลืมบันทึกเข้า หรือบันทึกเข้าซ้ำ ยอดรวมทั้งร้านจึงหายหรือเกินจริง
- แต่ละสาขาใช้ชื่อและรหัสสินค้าไม่เหมือนกัน รวมยอดแล้วสินค้าเดียวกันแยกเป็นหลายแถว
- สูตรรวมดึงไฟล์ของเดือนก่อน หรือไฟล์ที่สาขาส่งมาไม่ใช่ฉบับล่าสุด
- เงินที่สาขาโอนเข้าบัญชีกลาง ถูกนับเป็นยอดขายซ้ำอีกรอบ
- ยอดขายของสาขาที่จด VAT ปนกับสาขาอื่น ทำให้ภาษีขายของแต่ละสาขาไม่ตรงกับใบกำกับภาษีที่ออกจริง
ภาษีมูลค่าเพิ่มกับหลายสาขา
ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 83 ผู้ประกอบการจดทะเบียนที่มีสถานประกอบการหลายแห่ง ต้องยื่นแบบและชำระภาษีแยกเป็นรายสถานประกอบการ เว้นแต่ได้รับอนุมัติจากอธิบดีให้ยื่นรวมกัน ซึ่งขอได้ด้วยแบบ ภ.พ.02 ร้านที่ไม่ได้ขออนุมัติจึงต้องทำ ภ.พ.30 ของแต่ละสาขาจากยอดขายและยอดซื้อของสาขานั้น
ในทางปฏิบัติ ไฟล์ Excel ของแต่ละสาขาต้องแยกภาษีขายและภาษีซื้อของสาขานั้นให้ชัด และใบกำกับภาษีที่ออกต้องระบุว่าเป็นสำนักงานใหญ่หรือสาขาที่เท่าไร ให้ตรงกับสาขาที่ขายจริง
ถ้ายังใช้ Excel ทำแบบนี้
- ใช้รายชื่อสินค้าและรหัสชุดเดียวกันทุกสาขา แก้ที่ไฟล์กลางไฟล์เดียว
- บันทึกโอนสต๊อกด้วยเลขที่เดียวกันทั้งฝั่งส่งและฝั่งรับ แล้วจับคู่ทุกสิ้นเดือน
- กำหนดวันส่งไฟล์ของทุกสาขาเป็นวันเดียวกัน และตั้งชื่อไฟล์ตามเดือน
- แยกชีตภาษีขายและภาษีซื้อรายสาขา ไม่รวมก่อนทำ ภ.พ.30
สัญญาณว่าถึงเวลาใช้ระบบเดียว
- เปิดสาขาที่สาม หรือโอนสต๊อกระหว่างสาขาทุกสัปดาห์
- รวมยอดสิ้นเดือนใช้เวลาเกินหนึ่งวัน
- เจ้าของอยากรู้ยอดขายทุกสาขาทุกวัน ไม่ใช่สิ้นเดือน
ทำในโปรแกรม
ใน GORINY ทุกสาขาอยู่ในบัญชีเดียว สต๊อกแยกตามสาขาแต่ดูรวมได้ในหน้าเดียว การโอนระหว่างสาขามีเอกสารอ้างอิงทั้งฝั่งส่งและฝั่งรับ ขายแล้วระบบตัดสต๊อกของสาขาที่ขาย หน้า ภ.พ.30 ทำทีละสาขาจากเอกสารของสาขานั้น เจ้าของกำหนดสิทธิ์รายคนได้ว่าใครเห็นสาขาไหน ราคาคิดต่อสาขาที่เปิดใช้
คำถามที่พบบ่อย
- มีสองสาขา ยื่น ภ.พ.30 รวมกันเลยได้ไหม
- ต้องได้รับอนุมัติจากอธิบดีกรมสรรพากรก่อน โดยยื่นคำขอแบบ ภ.พ.02 ถ้ายังไม่ได้รับอนุมัติต้องยื่นแยกรายสาขา
- โอนของระหว่างสาขา ต้องออกใบกำกับภาษีไหม
- เรื่องนี้ขึ้นกับรูปแบบการโอนและการจดทะเบียนของแต่ละสาขา ควรถามผู้ทำบัญชีของร้าน แต่ไม่ว่าแบบไหน ควรมีเอกสารโอนที่อ้างอิงได้ทั้งสองฝั่ง
- ควรรวมยอดทุกสาขาบ่อยแค่ไหน
- สต๊อกควรดูรวมอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้งเพื่อสั่งของและโอนของให้ทัน ส่วนยอดภาษีทำรายเดือนแยกตามสาขา
แหล่งอ้างอิง
ตรวจกับประกาศของหน่วยงานรัฐ ณ วันที่ 22 ตุลาคม 2569
ฟีเจอร์ที่เกี่ยวข้อง
รับบทความใหม่และถามเรื่องภาษีร้านค้าทาง LINE
เพิ่มเพื่อน LINE OA ของ GORINY เราส่งเฉพาะเรื่องที่ร้านใช้ได้จริง
ลองกับข้อมูลร้านของคุณ
ทดลองใช้ 14 วัน ไม่ต้องผูกบัตร ส่งข้อความมาแล้วเราตอบภายใน 1 วันทำการ