บทความ | อัปเดต 29 ตุลาคม 2569
ระบบบัญชีคืออะไร ลูกหนี้ เจ้าหนี้ อธิบายแบบเจ้าของร้าน
ระบบบัญชีคือวิธีบันทึกทุกรายการที่มีเงินเกี่ยวข้อง ทั้งขาย ซื้อ จ่าย และรับเงิน ให้เป็นระเบียบตามหลักบัญชี จนออกงบกำไรขาดทุนและงบแสดงฐานะการเงินได้ ลูกหนี้คือเงินที่คนอื่นค้างจ่ายเรา เจ้าหนี้คือเงินที่เราค้างจ่ายคนอื่น สองเรื่องนี้เป็นหัวใจของระบบบัญชีร้านค้า
ระบบบัญชีมีอะไรบ้าง
ผังบัญชี
ทำอะไร: รายชื่อบัญชีทั้งหมดของกิจการ
ตัวอย่างในร้าน: เงินสด ลูกหนี้ สินค้า รายได้จากการขาย
สมุดรายวัน
ทำอะไร: บันทึกทุกรายการเป็นเดบิตและเครดิต
ตัวอย่างในร้าน: ขายสินค้าวันนี้ 1 บิล
ลูกหนี้
ทำอะไร: ติดตามเงินที่ลูกค้าค้างจ่าย
ตัวอย่างในร้าน: บริษัทลูกค้ายังไม่โอนค่าของ
เจ้าหนี้
ทำอะไร: ติดตามเงินที่เราค้างจ่ายผู้ขาย
ตัวอย่างในร้าน: ค่าวัตถุดิบครบกำหนดจ่ายสัปดาห์หน้า
งบการเงิน
ทำอะไร: สรุปกำไรขาดทุน ทรัพย์สิน และหนี้สิน
ตัวอย่างในร้าน: เดือนนี้กำไรเท่าไร
ภาษี
ทำอะไร: รวมภาษีขาย ภาษีซื้อ และหัก ณ ที่จ่าย
ตัวอย่างในร้าน: เตรียมยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน
| ส่วน | ทำอะไร | ตัวอย่างในร้าน |
|---|---|---|
| ผังบัญชี | รายชื่อบัญชีทั้งหมดของกิจการ | เงินสด ลูกหนี้ สินค้า รายได้จากการขาย |
| สมุดรายวัน | บันทึกทุกรายการเป็นเดบิตและเครดิต | ขายสินค้าวันนี้ 1 บิล |
| ลูกหนี้ | ติดตามเงินที่ลูกค้าค้างจ่าย | บริษัทลูกค้ายังไม่โอนค่าของ |
| เจ้าหนี้ | ติดตามเงินที่เราค้างจ่ายผู้ขาย | ค่าวัตถุดิบครบกำหนดจ่ายสัปดาห์หน้า |
| งบการเงิน | สรุปกำไรขาดทุน ทรัพย์สิน และหนี้สิน | เดือนนี้กำไรเท่าไร |
| ภาษี | รวมภาษีขาย ภาษีซื้อ และหัก ณ ที่จ่าย | เตรียมยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน |
ลูกหนี้คืออะไร เจ้าหนี้คืออะไร
ลูกหนี้คือคนหรือบริษัทที่ซื้อของเราไปแล้วแต่ยังไม่จ่ายเงิน เช่น ขายให้บริษัทลูกค้าแบบเครดิต 30 วัน เงินก้อนนั้นเป็นของเราแต่ยังไม่เข้าบัญชีธนาคาร ต้องตามเก็บให้ครบ
เจ้าหนี้คือคนหรือบริษัทที่เราซื้อของมาแล้วแต่ยังไม่จ่าย เช่น ซื้อวัตถุดิบเครดิต 30 วัน ต้องจำวันครบกำหนดจ่ายให้ดี ถ้าจ่ายช้าอาจเสียเครดิตกับผู้ขาย
ร้านที่มีเงินในบัญชีน้อยกว่ากำไรในงบ มักมีลูกหนี้ค้างเยอะ ระบบบัญชีที่ดีจึงต้องบอกได้ทันทีว่าใครค้างเท่าไร และครบกำหนดเมื่อไร
ตัวอย่าง บิลหนึ่งใบเดินไปถึงงบ
สมมติร้านขายสินค้าให้บริษัทลูกค้าแบบเครดิต ยอด 10,000 บาท VAT 7% เท่ากับ 700 บาท รวม 10,700 บาท ต้นทุนของที่ขาย 6,000 บาท ระบบบัญชีบันทึกแบบนี้
ออกใบกำกับภาษี
เดบิต: ลูกหนี้ 10,700
เครดิต: รายได้จากการขาย 10,000 และภาษีขาย 700
ส่งของ
เดบิต: ต้นทุนขาย 6,000
เครดิต: สินค้าคงเหลือ 6,000
ลูกค้าโอนเงิน
เดบิต: เงินฝากธนาคาร 10,700
เครดิต: ลูกหนี้ 10,700
| ตอน | เดบิต | เครดิต |
|---|---|---|
| ออกใบกำกับภาษี | ลูกหนี้ 10,700 | รายได้จากการขาย 10,000 และภาษีขาย 700 |
| ส่งของ | ต้นทุนขาย 6,000 | สินค้าคงเหลือ 6,000 |
| ลูกค้าโอนเงิน | เงินฝากธนาคาร 10,700 | ลูกหนี้ 10,700 |
ผลที่เห็นในงบ
งบกำไรขาดทุนเดือนนี้มีรายได้ 10,000 บาท ต้นทุน 6,000 บาท กำไรขั้นต้น 4,000 บาท ภาษีขาย 700 บาทไม่ใช่รายได้ของร้าน เป็นเงินที่ต้องนำส่งสรรพากรใน ภ.พ.30 ถ้ามีภาษีซื้อในเดือนเดียวกัน เช่น ซื้อวัตถุดิบ 5,000 บาท VAT 350 บาท ร้านจะนำส่งเพียง 700 ลบ 350 เท่ากับ 350 บาท
ถ้าลูกค้ายังไม่โอน ยอด 10,700 บาทจะค้างอยู่ในลูกหนี้ งบบอกว่ามีกำไร แต่เงินยังไม่เข้า นี่คือเหตุผลที่ต้องดูลูกหนี้ทุกสัปดาห์
ระบบบัญชีแยกโปรแกรม กับระบบบัญชีใน ERP
ถ้าโปรแกรมบัญชีแยกจากโปรแกรมขาย ต้องมีคนคีย์บิลขายและบิลซื้อเข้าโปรแกรมบัญชีอีกรอบ เลขไม่ตรงกันเมื่อไรต้องไล่หาทีละใบ ถ้าบัญชีอยู่ใน ERP บิลขาย บิลซื้อ การรับเงิน และการจ่ายเงิน ลงสมุดรายวันให้เองทันทีที่บันทึก นักบัญชีเหลืองานตรวจและปิดงวด ไม่ต้องคีย์ใหม่
ระบบบัญชีใน GORINY
GORINY ลงบัญชีให้เองจากทุกบิล มีผังบัญชีที่ปรับได้ สมุดรายวันและบัญชีแยกประเภท งบทดลอง งบกำไรขาดทุน งบแสดงฐานะการเงิน งบกระแสเงินสด และงบประมาณ ดูลูกหนี้และเจ้าหนี้ได้ เตือนบิลเจ้าหนี้ที่ครบกำหนดใน 7 วัน กระทบยอดธนาคาร คิดค่าเสื่อมสินทรัพย์ถาวร และปิดปีบัญชีได้ ส่วนงบการเงินประจำปีที่ต้องยื่นและให้ผู้สอบบัญชีรับรอง ยังต้องใช้นักบัญชีและผู้สอบบัญชีของคุณ GORINY ช่วยให้ตัวเลขพร้อมส่ง
คำถามที่พบบ่อย
- ระบบบัญชีคืออะไร อธิบายแบบง่าย
- ระบบบัญชีคือการจดทุกรายการที่มีเงินเข้าออกให้เป็นระเบียบ จนรู้ว่ากิจการกำไรเท่าไร มีทรัพย์สินและหนี้สินเท่าไร
- ลูกหนี้กับเจ้าหนี้ต่างกันอย่างไร
- ลูกหนี้คือคนที่ค้างจ่ายเงินเรา เจ้าหนี้คือคนที่เราค้างจ่ายเงิน ลูกหนี้เป็นทรัพย์สิน เจ้าหนี้เป็นหนี้สิน
- ร้านเล็กต้องมีระบบบัญชีไหม
- ทุกกิจการควรมี กิจการที่เป็นนิติบุคคลมีหน้าที่ทำบัญชีตามกฎหมาย และกิจการที่จด VAT ต้องทำรายงานภาษีและยื่นภาษีทุกเดือน ระบบบัญชีช่วยให้ตัวเลขพร้อมยื่นโดยไม่ต้องรวมยอดเอง
- ใช้ระบบบัญชีแล้วยังต้องจ้างนักบัญชีไหม
- ยังควรมี ระบบช่วยบันทึกและออกรายงาน แต่การตรวจความถูกต้อง การปิดงบประจำปี และงานที่ต้องมีผู้สอบบัญชีรับรอง ยังเป็นหน้าที่ของนักบัญชีและผู้สอบบัญชี
ฟีเจอร์ที่เกี่ยวข้อง
รับบทความใหม่และถามเรื่องภาษีร้านค้าทาง LINE
เพิ่มเพื่อน LINE OA ของ GORINY เราส่งเฉพาะเรื่องที่ร้านใช้ได้จริง
ลองกับข้อมูลร้านของคุณ
สมัครเองได้ทันที ทดลองฟรี 14 วัน ไม่ต้องผูกบัตร หรือลองเล่นร้านตัวอย่างก่อนก็ได้